Positief aan de slag met gedrag

Gedragsverwachtingen en afspraken rond ongewenst gedrag

Kinderen maken nu en dan fouten. Dat is eigen aan het groeiproces van elk kind. Kinderen kunnen leren uit de fouten die ze maken. Onze school wil hierop inzetten door dialoog en herstel alle kansen te geven. In overleg met de betrokkenen gaan we op zoek naar een gepaste maatregel of een mogelijke oplossing. Op die manier kunnen kinderen mee de verantwoordelijkheid nemen om een oplossing te zoeken voor het conflict of om hun fout goed te maken.

Om onze schoolvisie te realiseren kozen we voor het Positive Behavior Support-system (PBS)
als kader. Positive Behavior Support (PBS) is een schoolbrede aanpak die zich richt op het versterken van gewenst gedrag en het voorkomen van probleemgedrag. De aanpak resulteert in een positief en veilig schoolklimaat waardoor het welbevinden, het leren en het ontwikkelen van onze kleuters wordt bevorderd en gedragsproblemen voorkomen worden.

Om het PBS-systeem op onze school te implementeren, bepaalden we met het hele schoolteam 4 basiswaarden die passen bij de visie en de missie van de school: eigenheid, respect, veiligheid en zorgzaamheid. Deze gezamenlijke waarden vormen het fundament van ons schoolsysteem.

We formuleerden bij iedere basiswaarde heldere en duidelijke gedragsverwachtingen:

Goed gedrag kan je leren

Graag willen wij als kleuterschool een veilig, positief en stimulerend schoolklimaat creëren voor uw kleuter. Een klimaat waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf mag zijn met zijn of haar talenten. Een school- en klasomgeving waarin conflicten spelenderwijs en gesteund door begrijpbare regels, omgevormd worden tot een fijn omgaan met elkaar. Een school waar kinderen de alerte en warme nabijheid mogen ervaren.

We hebben als school gekozen voor 4 basiswaarden nl. Eigenheid – Respect – Veilig – Zorgzaam, met telkens bijhorende gedragsverwachtingen.

Ze worden in de school en in de klas visueel zichtbaar gemaakt voor alle kleuters. Zo creëren we een omgeving die voor iedereen duidelijk en voorspelbaar is.

Om deze vaardigheden te stimuleren geven we doelgericht en planmatig les in gedrag. De basiswaarden worden voorgeleefd en de gewenste gedragingen worden expliciet onderwezen en ingeoefend. Dit doen we maandelijks onder de vorm van een toneeltje. De basiswaarden zijn gekoppeld aan een persoonsfiguur om het erg toegankelijk te maken voor de kleuters. Om deze nog verder eigen te maken, werken we in de klas verder met de sociale vaardigheidsmethode ‘Cas en Lisa’.We zijn ervan overtuigd dat deze schoolbrede aanpak resulteert in een positief en veilig schoolklimaat. Hierdoor wordt het welbevinden, het leren en het ontwikkelen van onze kleuters bevorderd en kunnen gedragsproblemen voorkomen worden.

Is er werkelijk sprake van ongewenst gedrag?

Dan passen we een reactieprocedure (de zogenaamde 3-trapsraket) toe om het gedrag te corrigeren:

STAP 1

Stap naar de kleuter toe.
Verwoord wat je de kleuter ziet doen of hoort zeggen (spiegel) . Laat ze kijken naar je gezicht. Benoem het effect van het gedrag op de omgeving (andere kinderen, volwassenen, materiaal,…)

Vraag welk gedrag er eigenlijk van hem of haar verwacht wordt. Laat de kleuter de afspraak verwoorden (oudste kls) of de visualisatie aanwijzen. Herhaal eventueel zelf de afspraak. Blijf rustig.
Geef het kind even tijd om zijn gedrag te corrigeren.

STAP 2

Blijft de kleuter het ongewenst gedrag vertonen? Herhaal de gedragsverwachting, verwijs naar de visualisatie en geef de kleuter opnieuw de kans om nu wel het gewenste gedrag te vertonen.

STAP 3

Houdt het ongewenst gedrag aan?
Stop het negatief gedrag door de kleuter uit de situatie te verwijderen en zet hem even apart op de STOP-bank/stoel (oudste kleuters)of laat de kleuter (jongste kleuters) met je meelopen ad hand. Ga na een tijdje in gesprek (oudste kleuters) en bied de kleuter de keuze:

Ofwel laat hij het gewenste gedrag zien (en bekrachtig je dit meteen)
Ofwel kiest hij voor een herstel (en pas je dit ook toe) vb. schade herstellen, rommel laten opruimen, iets liefs laten doen voor de ander (vb. tekening laten maken),…

We streven ernaar om ook over de aard van deze consequenties schoolafspraken te maken. Zo is het zowel voor kleuters, voor leerkrachten als voor ouders duidelijk en voorspelbaar hoe er op ongewenst gedrag gereageerd wordt.

Opmerking!

De drietrapsraket als reactieprocedure geldt niet wanneer kleuters elkaar met opzet pijn doen.
Op school geldt een duidelijke afspraak: Pijn doen mag nooit!
In zo’n geval wordt een kleuter onmiddellijk op de STOP-bank geplaatst.
Het incident wordt aan de klasleerkacht gemeld die een consequentie en herstel aan het voorval verbindt.
In geval van (met opzet) ‘pijn doen’ worden ouders steeds op de hoogte gebracht van het ongewenst gedrag van hun kleuter en van de consequentie die hieraan verbonden werd.

Samenwerking met ouders en externen

Het is belangrijk dat ouders, CLB, ondersteuners en andere instanties, die nauw betrokken zijn bij de school, op de hoogte zijn over onze aanpak zodat we als volwaardige partners kunnen samenwerken om het PBS-systeem te implementeren.

Maandpuntjes:

1. ‘Ik kan het al (bijna) alleen!’

Goed gedrag blijft een belangrijk punt op onze school. Om dit samen te oefenen, spelen we dit jaar ook maandelijks een nieuw toneeltje. We gaan hiermee ook aan de slag in de klas. Het eerste maandpuntje waarmee we starten is: ‘Ik kan het al (bijna) alleen!’.

Tony Talent kwam hiervoor op bezoek en hij kan als bewuste beweger heel goed fietsen. Maar een fietsparcour afleggen is niet zo gemakkelijk en Tony talent was best zenuwachtig. Met wat aanmoediging van zijn mama, de kleuters en de turnjuf, lukte het toch. Bravooooo Tony, je kan het!

3. ‘Ik kan ook al eens wachten’

De maand december is gestart. Een maand met veel feesten en gezellige momenten. Deze maand staat er op onze school ook een nieuw maandpuntje in de kijker. We leggen onze focus op: ‘Ik kan ook al eens wachten’. Om deze gedragsverwachting in de kijker te zetten kwam Rik Respect langs. Hij leerde ons hoe we goed onze beurt kunnen afwachten en als het belt, rustig kunnen wachten in de rij. We oefenen hierbij onze impulscontrole! Afsluiten deden we met een beweeg en stopliedje! Hieronder nog wat foto’s..

4. ‘Beleefd zijn … wat is dat?’

Vandaag kwam Rik Respect nog even langs in de zaal. De maand januari staat in het teken van Beleefd zijn…. er waren twee kapoenen die dat nog niet zo goed wisten. De kleuters van de Zevensprong daarentegen…. die hadden goeie tips voor die twee kapoenen. Rik Respect heeft nog eens uitgelegd hoe we omgaan met anderen, wat we kunnen zeggen en dat “dankjewel “zeggen iemand anders een fijn gevoel kan geven. Ook in de klas gaan onze kleuters hier extra aandachtig voor zijn. Doen jullie thuis ook mee?

5. ‘Ik vraag hulp wanneer ik met een probleem zit‘

Nieuwe maand, nieuw maandpuntje! Deze maand staat de volgende gedragsverwachting in de kijker : ‘Ik vraag hulp wanneer ik met een probleem zit’.

Hiervoor kwam Zohra Zorgzaam weer langs. Zij maakte ons en de twee vriendjes duidelijk dat je niet bang of zenuwachtig moet zijn om hulp te vragen. Zohra had ook nog enkele tips bij voor de kleuters :

– Als je hulp vraagt komt er een oplossing.

– Van proberen kan je leren!

– Soms ben ik zenuwachtig als ik iets wil vragen maar dat is niet erg.

– Als je hulp nodig hebt vraag je : Wil je me helpen alsjeblieft?

Ook in de klas zullen we hier verder aandacht aan geven!

7. ‘Kan ik jou helpen?’

Deze maand zetten we spontaan helpen extra in de kijker. Via een toneeltje maken de kleuters kennis met deze gedragsverwaching. Het toneeltje ging over een boze wolf die graag eens een goede daad wil doen, en mama kip wil helpen.

Ook onze kleuters kunnen al eens spontaan iemand helpen. Zo ontdekken ze dat wanneer je iemand helpt, niet alleen de ander daar blij van wordt, maar jijzelf ook. Een echte win-winsitiuatie dus! 😉

Op het einde kwamen ook Rik Respect en Zohra Zorgzaam nog even langs. Zij toonden de pictogrammen: lief zijn voor elkaar, en elkaar helpen. In de klas werken de juffen dit nog verder uit via Cas en Lisa.